HAITIANA
Metòd bibliyografik

Konstitisyon ak verifikasyon kòpis la

Haitiana est un programme de recherche bibliographique consacré à Haïti et aux études haïtiennes. Il prend appui sur les bibliographies, les catalogues et les répertoires existants pour constituer un corpus dont chaque notice puisse être retrouvée, examinée et révisée. Les références repérées sont vérifiées, corrigées lorsque les documents le justifient et retenues selon les critères d'inclusion. Des recherches complémentaires portent aussi sur les publications absentes des bibliographies, y compris pour les périodes qu'elles couvrent.

Pwotokòl editoryal · septanm 2026. Sit la se yon pwototip. Kad piblikasyon an ap defini toujou.

Eta travay bibliyografik yo

Bibliyografi ayisyen an gen repètwa jeneral, envantè pou peryòd byen defini ak etid espesyalize. Liv Bibliographie générale et méthodique d'Haïti Ulrick Duvivier a, ki pibliye an 19411, ansanm ak Dictionnaire de bibliographie haïtienne Max Bissainthe lan, ki parèt an 19512, reyini referans epi bay klasman, fòm non ak renvwa ki ede idantifye piblikasyon yo.

Liv Premier supplément Bissainthe lan, ki pibliye an 19735, resanse piblikasyon ant 1950 ak 1970, klase pa ane epi pa lòd alfabetik otè. Anèks li ajoute liv anvan 1950 ki pa t nan diksyonè 1951 lan. Li reprann kèk fich diksyonè sa a tou pou ajoute anotasyon ak enfòmasyon, pandan li raple nimewo orijinal yo. Konsa, li konbine envantè yon peryòd pi resan ak adisyon retrospektif epi deskripsyon pi konplè.

Liv Bibliographie haïtienne, 1957–1967 Paul Blanchet ak kolaboratè li yo6 ak volim Haitiana Max Manigat yo, tankou volim ki kouvri 1971–1975 lan3, resanse piblikasyon pa peryòd. Pwojè sa a reprann tit Manigat la Haitiana.

Lòt travay defini kòpis yo dapre domèn. Gid Michel S. Laguerre la kouvri literati syantifik ant 1900 ak 19804. Léon-François Hoffmann resanse etid literè ayisyen ant 1804 ak 19847. Liv Emmanuel W. Védrine lan, An Annotated Bibliography on Haitian Creole: A Review of Publications from Colonial Times to 2000, ki pibliye an 20048, resanse piblikasyon an kreyòl ayisyen ak travay sou lang sa a, depi epòk kolonyal la rive 2000. Védrine bay yon bibliyografi ayisyen sou entènèt sou Potomitan tou9. Travay sa yo se pwen depa. Fòk yo egzamine peryòd, lang ak kalite dokiman yo anvan yo konpare referans yo reyini.

Haitiana egzamine lis sa yo san li pa entegre yo an blòk. Yo konpare chak referans ak dokiman an oswa lòt sous ki pèmèt etabli idantite li ak deskripsyon li. Yo korije done yo lè verifikasyon an jistifye sa. Apre sa, enklizyon an depann de si piblikasyon an koresponn ak kritè kòpis la ak rezilta verifikasyon an. Dosye a konsève referans lan jan li parèt nan sous la, volim li, paj li oswa nimewo fich li, ansanm ak prèv ki jistifye koreksyon yo.

Peryòd yon bibliyografi anonse pa garanti tout piblikasyon ane sa yo ladan l. Rechèch la kontinye anndan peryòd ki deja trete yo pou jwenn liv ak lòt piblikasyon ki pa t resanse, menm jan li kontinye pi lwen pase peryòd sa yo. Katalòg bibliyotèk, fon dokimantè, depo enstitisyonèl ak katalòg editè yo sèvi pou rechèch anplis sa a. Chak nouvo referans suiv menm règ verifikasyon ak enklizyon yo. Yo egzamine absans li nan yon bibliyografi dapre kad bibliyografi sa a anvan yo rele sa yon omisyon.

Objè ak kad

Haitiana ap prepare yon bibliyografi jeneral Ayiti ak etid ayisyen. Rechèch referans lan kouvri piblikasyon ki fèt ann Ayiti, travay otè ak enstitisyon ayisyen, ansanm ak etid sou Ayiti, Sendomeng ak dyaspora ayisyen yo. Li gen liv, chapit, atik, tèz ak rapò nan tout lang.

Kad final piblikasyon an poko fikse. Yo idantifye epi prepare liv lekòl ak piblikasyon pou jèn nan lo travay yo. Preparasyon sa a pa vle di yo pran desizyon mete yo nan kòpis la. Fòk yo presize limit kwonolojik la ak fason pou trete piblikasyon ki sikile an ti kantite anvan premye edisyon kòpis la.

Egzamen chak kandida dwe etabli rapò li ak kad yo chwazi a epi konsève rezon enklizyon an. Rapò yon otè oswa yon enstitisyon ak Ayiti dwe dokimante. Yo pa ka dedui li nan non an oswa nan lang dokiman an.

Egzamen ak konparezon sous yo

Yo egzamine chak sous dabò pou konnen peryòd li kouvri, lang li yo, kalite dokiman li yo ak konvansyon deskripsyon li yo. Fòk yo konprann abrevyasyon, nimewotasyon, renvwa ak mak ensètitid yo anvan ekstraksyon. Pou yon resous sou entènèt, fòk yo konsève dat konsiltasyon an ak vèsyon yo te egzamine a tou.

Yo dwe konsève chak referans yo jwenn ak orijin li, transkripsyon li ak yon repè pou jwenn li ankò, tankou volim, paj oswa nimewo fich. Transkripsyon an rete separe ak valè nòmalize yo. Lè yo rapwoche sous yo, fòk yo konsève diferan atestasyon sa yo, menm lè yo mennen nan yon sèl fich Haitiana.

Konparezon an konsidere tit, responsablite, edisyon, dat ak lòt eleman deskripsyon yo. Yon diferans ka soti nan yon konvansyon transkripsyon, yon erè lekti, yon lòt edisyon oswa yon dezakò bibliyografik. Fòk yo detèmine kalite diferans lan anvan yo korije li. Yo egzamine akò ant referans yo tou pou konnen si sous yo soti nan obsèvasyon endepandan oswa si yo reprann menm deskripsyon an.

Katalòg bibliyotèk, depo enstitisyonèl, enfòmasyon editè ak kopi yo konsilte yo pèmèt kontinye ankèt sa a. Yo ka presize yon edisyon, lokalize yon kopi oswa bay done ki pa t nan premye referans lan. Fòk yo verifye korespondans yo tou. Konsa, yon referans nan yon bibliyografi louvri yon dosye dokimante, epi piblikasyon li depann de verifikasyon ki dekri anba a.

Etabli fich yo

Deskripsyon an separe zèv la, edisyon li yo ak kopi fizik oswa dijital yo jwenn. Enfòmasyon ki konsène yon edisyon, tankou editè, kote, dat, mansyon edisyon ak kantite paj, rete asosye ak edisyon sa a. Yo konekte yon kopi dijital ak edisyon li repwodui a apre yo verifye korespondans yo.

Yo transkri tit yo nan lang dokiman an. Yo rapwoche non yo ak fich otorite yo pandan yo konsève fòm ki parèt nan sous yo. Yo presize responsablite yo, sitou pou otè, tradiktè ak responsab piblikasyon. Dezakò ant sous yo dwe rete nan dosye editoryal la.

Pou rapwoche fich yo, yo konsidere tit, responsablite, done piblikasyon ak idantifyan ki disponib. Yon tit oswa ISBN ki koresponn deklanche yon verifikasyon idantite bibliyografik. Yon reedisyon resevwa yon deskripsyon apa ki konekte ak zèv la. Yo fizyone doublon yo apre yo egzamine diferans yo.

Premye lo analiz Manigat la montre distenksyon sa a. Kèk referans dekri reenpresyon 1971 liv diznevyèm syèk la. Tretman an dwe konsève edisyon Manigat siyale a, distenge li ak piblikasyon orijinal la, epi verifye ki edisyon yon kopi dijital repwodui. Rapwòchman an anrichi deskripsyon an san li pa efase enfòmasyon sous depa a.

Verifikasyon ak desizyon piblikasyon

Verifikasyon an konsène egzistans piblikasyon an, idantite li ak eleman yo konsève nan deskripsyon li. Yo fè li lè yo egzamine dokiman an oswa lè yo konpare prèv dokimantè. Dosye a dwe presize metòd yo itilize, sous yo konsilte, chan yo konfime, dat verifikasyon an ak responsab desizyon an.

Egzamen dirèk sèvi ak pati dokiman an ki enpòtan, sitou paj tit, mansyon piblikasyon, nimewotasyon paj epi, pou atik, somè ak paj ki konsène yo. Konfimasyon dokimantè konpare referans lan ak fich enstitisyonèl oswa enfòmasyon editè ki ase presi pou idantifye piblikasyon an. Plizyè katalòg ki reprann menm fich la pa bay konfimasyon endepandan.

ISBN, ISSN ak DOI ede rapwoche deskripsyon yo. Prezans yo oswa validite fòm yo pa sifi pou konfime yon piblikasyon. Verifikasyon an konsidere tou korespondans ant idantifyan an, fich ki asosye ak li a ak dokiman yo ap chèche a.

Yo otorize piblikasyon lè prèv yo reyini pèmèt idantifye dokiman an epi jistifye done yo konsève. Yon konfli ki poko rezoud sou idantite zèv la oswa edisyon an fè yo ranvwaye desizyon an. Yo ka konsève epi siyale yon mank nan yon chan segondè. Konfime yon seri pa vle di yo konfime chak volim li.

Yo ranvwaye yon kandida ki pa ase dokimante, epi li rete disponib pou yon egzamen pita. Yo rejte yon kandida ki andeyò kad la ak yon rezon klè. Fich ki annatant yo pa disponib nan rechèch piblik, nan rezolisyon idantifyan oswa nan ekspòtasyon.

Ensètitid ak koreksyon

Ensètitid la konsène chan ki afekte a. Yon dat apwoksimatif, yon dat enkoni, yon enfòmasyon yo pa ranmase ak yon dezakò ant sous se sitiyasyon diferan. Deskripsyon an dwe distenge yo san li pa bay yon valè sipoze nan yon chan vid.

Yo endike yon dat apwoksimatif ak yon mansyon tankou « [ca 1936] ». Yo siyale klèman lè kote oswa editè manke. Valè ki an konfli yo rete nan dosye a ak rezon chwa editoryal la, lè li posib pou etabli yon chwa.

Dosye chak koreksyon dwe konsève ansyen valè a, nouvo valè a, rezon an, prèv ki jistifye li ak dat desizyon an. Koreksyon metadone pa chanje idantifyan fich la. Lè yo fizyone de fich, yo konsève yon renvwa depi idantifyan yo abandone a.

Endeksasyon ak deskripsyon kontni

Yo bay sijè yo nan vokabilè kontwole Haitiana a sou baz prèv dokimante. Ribrik ak klasman bibliyografi yo egzamine yo rete nan dosye sous la. Pou rapwoche yo ak vokabilè Haitiana a, fòk yo konsidere sans ak nivo presizyon chak tèm. Yon tit ka jistifye yon sijè jeneral san li pa etabli detay kontni an.

Yon deskripsyon ekri baze sou konsiltasyon dokiman an oswa yon sous serye ki prezante kontni li. Yon sitasyon bibliyografik pou kont li pa sifi pou ekri yon rezime. Absans deskripsyon pa anpeche piblikasyon yon fich bibliyografik ki etabli.

Tretman otomatik ka pwopoze transkripsyon, nòmalizasyon oswa rapwòchman. Chak pwopozisyon dwe rete asosye ak orijin li. Se redaksyon an ki pran desizyon piblikasyon an.

Sa kòpis la kouvri ak itilizasyon li

Swivi analiz la dwe distenge referans yo rapwoche atravè bibliyografi, piblikasyon yo jwenn nan yon sèl sous, dosye ki poko rezoud ak adisyon lòt rechèch pote. Yo rele yon nouvo piblikasyon nan Haitiana yon konpleman pou yon bibliyografi espesifik sèlman apre yo verifye absans li ak korespondans li ak kad bibliyografi sa a.

Estatistik yo dekri piblikasyon ki anrejistre nan Haitiana nan yon eta kòpis la. Entèpretasyon an konsidere sous yo egzamine, peryòd yo kouvri ak dosye ki annatant. Yon ti kantite fich nan baz la pa sifi pou konkli te gen ti pwodiksyon editoryal.

Kote piblikasyon yo bay enfòmasyon sou jewografi edisyon an. Pou kont yo, yo pa pèmèt etabli kote otè yo rete oswa si yo fè pati yon dyaspora. Analiz yo dwe distenge zèv ak edisyon yo pou yo pa konte reedisyon tankou nouvo zèv.

Vèsyon ak eta pwojè a

Chak fich ki pibliye gen yon idantifyan pèmanan. Yo prevwa edisyon date kòpis la pou moun ka site yon eta presi done yo. Edisyon sa yo dwe presize vèsyon metòd yo aplike, sous yo trete ak limit kouvèti a.

Sit la se yon pwototip pou kounye a. Premye edisyon anyèl la an preparasyon epi poko gen ansanm done anyèl ki pibliye. Validasyon editoryal ak konsèvasyon istwa koreksyon yo ap devlope toujou. Règ sa yo defini pwotokòl pou aplike a; aplikasyon konplè li fè pati travay ki ankou a.

Gade edisyon anyèl ak dokimantasyon sou idantifyan ak ekspòtasyon.

Bibliyografi referans

Travay ki site nan prezantasyon metòd sa a. Lyen yo mennen sou fich ki disponib nan kòpis la. Lis sa a pa endike si analiz travay sa yo fini.

  1. 1Duvivier, Ulrick. Bibliographie générale et méthodique d'Haïti. Port-au-Prince : Imprimerie de l'État, 1941. 2 vol.
  2. 2Bissainthe, Max. Dictionnaire de bibliographie haïtienne. Washington : Scarecrow Press, 1951. x-1052 p.
  3. 3Manigat, Max. Haitiana 1971–1975 : bibliographie haïtienne. LaSalle (Québec) : Collectif Paroles, 1980.
  4. 4Laguerre, Michel S. The Complete Haitiana: A Bibliographic Guide to the Scholarly Literature, 1900–1980. Millwood (N.Y.) : Kraus International Publications, 1982. 2 vol.
  5. 5Bissainthe, Max. Dictionnaire de bibliographie haïtienne. Premier supplément. Metuchen (N.J.) : Scarecrow Press, 1973.
  6. 6Blanchet, Paul, avec la collaboration de Gerald Dorval, Jacqueline Dolce et Jean-Miotel Casthely. Bibliographie haïtienne, 1957–1967. Port-au-Prince : Éditions Panorama, 1982.
  7. 7Hoffmann, Léon-François. Bibliographie des études littéraires haïtiennes, 1804–1984. 1992.
  8. 8Védrine, Emmanuel W. An Annotated Bibliography on Haitian Creole: A Review of Publications from Colonial Times to 2000. Coconut Creek (Floride) : Educa Vision, 2004.
  9. 9Védrine, Emmanuel W. « Bibliographie haïtienne ». Potomitan. Ressource en ligne.

Lefranc JosephOtè Haitiana · septanm 2026